Sarcoma mô mềm là khối u ác tính hiếm gặp có nguồn gốc trung mô, gồm hơn 80 loại, có thể xảy ra ở tứ chi, sau phúc mạc và bất kỳ vị trí nào khác. Tỷ lệ sống 5 năm chung khoảng 40%--60%, nguy cơ tái phát tại chỗ tương đối cao.
· Tiền sử xạ trị trước đó (sarcoma thứ phát)
· Phơi nhiễm hóa chất như vinyl chloride, dioxin
· Phù bạch huyết mạn tính
· Đột biến gen di truyền (TP53, NF1, v.v.)
· Một số nhiễm virus
Đa số là lẻ tẻ; bức xạ và hóa chất có thể gây chuyển đoạn nhiễm sắc thể, hình thành gen hợp nhất gây ung thư đặc hiệu. Người mang các hội chứng di truyền như Li-Fraumeni có nguy cơ sarcoma suốt đời tăng rõ rệt.
Biểu hiện thường gặp nhất là khối không đau, to dần, sờ chắc. Sarcoma sau phúc mạc giai đoạn sớm không có triệu chứng, dần xuất hiện chướng bụng, khối bụng hoặc triệu chứng chèn ép. Di căn phổi là thường gặp nhất, có thể gây ho, khó thở.
· Phẫu thuật: Cắt rộng tại chỗ với bờ cắt âm tính là cốt lõi điều trị triệt căn; phối hợp xạ trị có thể cải thiện kiểm soát tại chỗ. Cắt cụt chi chỉ dùng khi không thể bảo tồn chi.
· Điều trị xâm lấn tối thiểu: Với di căn phổi đơn độc hoặc ổ tái phát tại chỗ, có thể đốt sóng cao tần, microwave ablation hoặc áp lạnh để phá hủy tại chỗ; thuyên tắc can thiệp có thể dùng để kiểm soát sarcoma giàu mạch máu.
· Xạ trị và hóa trị: Xạ trị dùng trước mổ để thu nhỏ, sau mổ để củng cố và cho bệnh không thể cắt bỏ; hóa trị nhạy với một số phân nhóm đặc hiệu (như sarcoma hoạt dịch).
· Điều trị nhắm trúng đích và miễn dịch: Các thuốc nhắm trúng đích mới nhằm vào gen hợp nhất hoặc đột biến đặc hiệu đang dần đi vào lâm sàng.
· Khác: Hóa trị tưới máu chi vùng có thể bảo tồn chi; phục hồi chức năng và theo dõi hình ảnh tại chỗ lâu dài là rất quan trọng.
MRI là tiêu chuẩn vàng để đánh giá tại chỗ. Sinh thiết kim lõi lấy mô bệnh học và phân độ. CT ngực đánh giá di căn phổi. CT bụng tăng cường dùng để phân giai đoạn và theo dõi sarcoma sau phúc mạc.
