Ung thư túi mật là khối u ác tính cao thường gặp nhất của hệ đường mật, tỷ lệ sống 5 năm rất thấp. Bệnh khởi phát âm thầm, giai đoạn sớm không có triệu chứng đặc hiệu, đa số khi phát hiện đã không thể cắt bỏ. Phẫu thuật triệt căn là phương pháp duy nhất có khả năng chữa khỏi.
· Sỏi túi mật (kèm theo ở khoảng 85% bệnh nhân)
· Viêm túi mật mạn tính và túi mật sứ
· Polyp túi mật lớn hơn 1cm
· Bất thường hợp lưu tụy mật
· Béo phì và chế độ ăn nhiều chất béo
· Tính nhạy cảm di truyền
Sỏi túi mật kích thích lâu dài gây viêm mạn tính và tăng sinh niêm mạc; trong bối cảnh ứ mật, các đột biến gen như KRAS tích lũy. Kích thước và số lượng sỏi tương quan thuận với nguy cơ ung thư hóa.
Giai đoạn sớm không điển hình, có đau âm ỉ hạ sườn phải và giảm ăn. Khi tiến triển xuất hiện vàng da tăng dần, phân bạc màu, nước tiểu màu trà đậm, ngứa; có thể sờ thấy khối cứng vùng hạ sườn phải. Giai đoạn muộn kèm cổ trướng, suy kiệt ung thư.
· Phẫu thuật: Cắt túi mật triệt căn + cắt chêm gan + nạo hạch là phương pháp duy nhất có khả năng chữa khỏi, áp dụng cho trường hợp có thể cắt bỏ.
· Điều trị xâm lấn tối thiểu: Với trường hợp không thể cắt bỏ, dẫn lưu đường mật qua nội soi hoặc chọc qua da qua gan và đặt stent giúp giải quyết vàng da; đốt sóng cao tần nội lòng hoặc điều trị quang động có thể kiểm soát u tại chỗ; tổn thương khu trú trong gan có thể microwave ablation hoặc xạ tắc mạch.
· Xạ trị và hóa trị: Hóa xạ trị đồng thời dùng để kiểm soát bệnh tiến triển tại chỗ; hóa trị là nền tảng cho bệnh giai đoạn muộn.
· Điều trị nhắm trúng đích và miễn dịch: Thuốc nhắm trúng đích vào các đích như đột biến IDH1, hợp nhất FGFR2 dùng cho giai đoạn muộn; thuốc ức chế điểm kiểm soát miễn dịch có lợi ở một số bệnh nhân.
· Khác: Tích cực giảm vàng da, bảo vệ gan, hỗ trợ dinh dưỡng và xử trí các biến chứng như viêm đường mật.
Siêu âm bụng dùng để sàng lọc ban đầu; CT và MRI tăng cường đánh giá xâm lấn và di căn. Chụp cộng hưởng từ đường mật tụy cho thấy hình thái đường mật. Sinh thiết chọc hút dưới hướng dẫn siêu âm nội soi để xác chẩn. CA19-9 và CEA hỗ trợ chẩn đoán.
