--đối thoại với Giáo sư Li Zhiping - Người đứng đầu chuyên ngành ung thư bụng của West China Hospital of Sichuan University
Con đường y thuật:Bốn thập niên tận tụy chẩn trị ung thư – Sơ tâm vẹn nguyên, gìn giữ bình an.
Con đường hành nghề y của Giáo sư Li Zhiping luôn song hành cùng sự phát triển của ngành xạ trị ung thư tại Trung Quốc. Năm 1984, ông tốt nghiệp từ Clinical Medical College of West China Medical University, nhận bằng Cử nhân Y học.Từ đó gắn bó với Trung tâm Ung bướu West China Hospital of Sichuan University, bắt đầu sự nghiệp chuyên sâu trong chẩn đoán điều trị khối u ác tính, giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Trong suốt quá trình hành nghề, Giáo sư Li chưa bao giờ ngừng bước tiến trong học tập và trau dồi chuyên môn, ông lần lượt hoàn thành chương trình Thạc sĩ Ung thư học và Tiến sĩ Ung thư học tại Sichuan University, từng bước trưởng thành toàn diện từ một bác sĩ lâm sàng trở thành chuyên gia học thuật và người dẫn dắt chuyên ngành.
Từ tháng 4 đến tháng 10 năm 1995, Giáo sư Li Zhiping đã sang Mỹ và Đức để tu nghiệp, học tập, ông nắm vững một cách hệ thống các kỹ thuật xạ trị tiên tiến hàng đầu thế giới như xạ trị bằng máy gia tốc thẳng chuyên điều trị khối u, xạ trị định vị lập thể và trở thành một trong những chuyên gia tiếp cận sớm cũng như phổ biến kỹ thuật xạ trị chính xác tại Trung Quốc. Sau khi trở về nước, Giáo sư Li đã kết hợp các kỹ thuật tiên tiến quốc tế với thực tiễn lâm sàng trong nước, thúc đẩy sự phát triển theo hướng chuẩn hóa và chính xác của kỹ thuật xạ trị khối u vùng bụng tại West China Hospital, ông từng bước vững chắc trở thành người dẫn đầu chuyên ngành khối u vùng bụng.
Hơn bốn mươi năm qua, Giáo sư Li Zhiping luôn kiên trì công tác ở tuyến lâm sàng, lâu năm chuyên sâu trong điều trị tổng hợp các khối u ác tính bằng xạ trị, hóa trị và liệu pháp sinh học, ông đã chứng kiến và góp phần thúc đẩy sự phát triển vượt bậc của ngành xạ trị ung thư Trung Quốc từ xạ trị truyền thống sang xạ trị chính xác. Bằng những kiến thức và kinh nghiệm cả đời, ông đã thắp lên hy vọng sống cho vô số bệnh nhân ung thư, đồng thời nhiều lần nhận được cờ tri ân và thư cảm ơn từ bệnh nhân.
Cần mẫn lâm sàng: Xạ trị chính xác tăng năng chẩn trị ung thư, điều trị tổng hợp đột phá khó khăn lâm sàng.
Là chuyên gia kỳ cựu hàng đầu trong lĩnh vực xạ trị chính xác đối với khối u vùng bụng tại Trung Quốc, Giáo sư Li Zhiping luôn bám sát nhu cầu lâm sàng, lấy “điều trị chính xác, chẩn đoán và điều trị cá thể hóa, quản lý toàn diện liên tục” làm triết lý cốt lõi, tích hợp sâu sắc các kỹ thuật xạ trị tiên tiến hàng đầu quốc tế với mô hình điều trị tổng hợp đa chuyên khoa, từ đó hình thành nên hệ thống chẩn đoán, điều trị khối u vùng bụng mang bản sắc riêng. Ông là một trong những người tiên phong triển khai tại khu vực Tây Nam Trung Quốc các kỹ thuật xạ trị chính xác như xạ trị thích ứng ba chiều (3D-CRT), xạ trị điều biến cường độ (IMRT), xạ trị dưới hướng dẫn hình ảnh (IGRT) và xạ trị định vị lập thể. Đồng thời, ông thành thạo ứng dụng các kỹ thuật hỗ trợ như kiểm soát hô hấp và hợp nhất hình ảnh, vừa bảo đảm khối u nhận đủ liều chiếu xạ điều trị, vừa tối đa hóa việc bảo vệ các mô và cơ quan lành của người bệnh, qua đó giảm đáng kể các tác dụng không mong muốn liên quan đến xạ trị, nâng cao khả năng dung nạp điều trị và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.
Trong thực hành lâm sàng, Giáo sư Li Zhiping có duyên môn sâu trong điều trị tổng hợp bằng xạ trị và hóa trị đối với các khối u ác tính vùng bụng như ung thư thực quản, ung thư dạ dày, ung thư đại trực tràng và các khối u hệ tiết niệu-sinh dục. Đồng thời, ông cũng tích lũy nhiều kinh nghiệm lâm sàng phong phú trong lĩnh vực hóa xạ trị các khối u vùng đầu cổ và ung thư vú. Đối với bệnh nhân ở các loại khối u khác nhau, giai đoạn bệnh khác nhau và tình trạng thể chất khác nhau, ông xây dựng phác đồ quản lý toàn diện cá thể hóa “hóa trị, xạ trị, liệu pháp nhắm trúng đích, liệu pháp miễn dịch, hỗ trợ dinh dưỡng”. Đặc biệt, ông đã đạt được những kết quả đáng kể trong lĩnh vực điều trị chuyển đổi trước phẫu thuật đối với khối u vùng bụng ở ranh giới có thể cắt bỏ, điều trị giảm nhẹ triệu chứng cho khối u giai đoạn muộn, và điều trị tăng nhạy cảm với xạ trị đối với khối u kháng xạ. Hơn bốn mươi năm hành nghề, ông đã tổng cộng chẩn đoán và điều trị cho hơn 180.000 ca bệnh, dùng y thuật tinh xảo giành được sự tin tưởng của người bệnh và sự công nhận rộng rãi trong ngành.
Nhân tâm tế thế: Lấy bệnh nhân làm trung tâm, dùng chuyên nghiệp thắp sáng hy vọng sự sống.
Năm 2019, một bệnh nhân 62 tuổi mắc ung thư biểu mô tế bào vảy thực quản giai đoạn muộn tại chỗ đã do danh tiếng mà tìm đến Giáo sư Li Zhiping. Khối u của bệnh nhân này đã xâm lấn khí quản và động mạch chủ, được đánh giá tại bệnh viện khác là không thể phẫu thuật trực tiếp, đồng thời do chức năng phổi nền kém, bệnh nhân từ chối hóa trị liều cao đơn thuần và từng rơi vào tình trạng bế tắc điều trị. Sau khi đánh giá toàn diện tình trạng bệnh nhân, nhóm của Giáo sư Li Zhiping đã xây dựng phác đồ cá thể hóa “xạ trị điều biến liều hướng dẫn bằng hình ảnh kết hợp đồng thời với hóa trị liều thấp”, nhóm đã áp dụng kỹ thuật cổng hô hấp để kiểm soát chính xác phạm vi vùng bia, liên tục tối ưu hóa kế hoạch xạ trị, nhằm bảo vệ tối đa các mô lành của tim và phổi cho bệnh nhân. Trong suốt quá trình điều trị, ông đã theo dõi xuyên suốt việc quản lý các tác dụng không mong muốn của bệnh nhân, kịp thời cung cấp hỗ trợ dinh dưỡng và điều trị triệu chứng. Nhờ đó, bệnh nhân cuối cùng đã hoàn thành toàn bộ liệu trình, khối u thụt lùi rõ rệt, sau hội chẩn đa chuyên khoa, bệnh nhân được phẫu thuật triệt căn thành công. Trong 5 năm theo dõi sau mổ, bệnh nhân không tái phát khối u, chất lượng cuộc sống tốt, bệnh nhân đã nhiều lần đặc biệt đến viện cảm ơn Giáo sư Li Zhiping vì đã mang lại cho ông cuộc sống lần thứ hai.
Một bệnh nhân khác, 58 tuổi, bị ung thư trực tràng giai đoạn muộn với nhiều ổ di căn trong khung chậu. Khi nhập viện, bệnh nhân có đau vùng chậu dữ dội và khó đại tiện,bệnh nhân đã đi khám nhiều bệnh viện nhưng đều được thông báo không có phác đồ điều trị triệt căn hiệu quả, bệnh nhân và gia đình gần như từ bỏ hy vọng. Sau khi tiếp nhận điều trị, Giáo sư Li Zhiping đã kiên nhẫn trấn an tâm lý bệnh nhân, đồng thời đánh giá toàn diện tình trạng bệnh và khả năng dung nạp của cơ thể. Ông quyết định áp dụng phác đồ tổng hợp bao gồm: “xạ trị định vị thân (dao X) để tiêu diệt chính xác các ổ di căn, kết hợp với liệu pháp toàn thân nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch”, đồng thời bệnh nhân được hỗ trợ dinh dưỡng chuẩn hóa và quản lý đau toàn diện. Chỉ sau 1 tháng điều trị, cơn đau của bệnh nhân đã thuyên giảm hoàn toàn, đại tiện trở lại bình thường; Sau 3 tháng điều trị, khi tái khám, các ổ di căn trong khung chậu thu nhỏ rõ rệt, dấu ấn khối u giảm mạnh;Bệnh nhân đã thành công trong việc sống lâu dài cùng khối u, thời gian sống vượt xa mọi dự kiến. Giáo sư Li Zhiping thường nói: “Đối với người thầy thuốc, mỗi bệnh nhân là một trách nhiệm nặng nề; dù chỉ còn một tia hy vọng, chúng ta cũng phải nỗ lực hết mức 100%.”
Giáo sư Li Zhiping luôn kiên trì triết lý “nghiên cứu khoa học định hướng theo vấn đề lâm sàng, thành quả nghiên cứu khoa học phục vụ lâm sàng”, đi sâu nghiên cứu cơ bản và lâm sàng về xạ trị ung thư trong hơn bốn mươi năm, tập trung có hệ thống vào các hướng như cơ chế và dự phòng xơ hóa do xạ trị trong xạ trị ung thư phổi, tăng nhạy cảm xạ trị bằng liệu pháp gen, cơ chế phối hợp giữa xạ trị và liệu pháp miễn dịch. Cho đến nay, Giáo sư Li Zhiping đã công bố hơn 100 bài báo nghiên cứu khoa học, trong đó có hơn 50 bài SCI; nhiều thành quả được đăng trên các tạp chí hàng đầu quốc tế trong lĩnh vực xạ trị ung thư như International Journal of Radiation Oncology, Biology, Physics, Chemotherapy, Oral Oncology, với tư cách là tác giả chính và tác giả liên lạc, ông đã cho ra đời một loạt các thành tựu học thuật có tầm ảnh hưởng trong ngành.
Giáo sư Li Zhiping là tác giả thứ nhất. Bài báo được đăng trên Tạp chí Đại học Y Hoa Tây (“West China University of Medical Sciences”), tập 31, số 3, năm 2000 (được các cơ sở dữ liệu MEDLINE, ISTIC, PKU, CSCD, CA thu thập). Bài báo khám phá hiệu quả ứng dụng lâm sàng của chế phẩm vi khuẩn từ chủng có lông PA-MSHA của Pseudomonas aeruginosa như một chất bổ trợ miễn dịch trong điều trị bổ trợ cho bệnh nhân u lympho ác tính và ung thư phổi, cung cấp bằng chứng lâm sàng ban đầu cho liệu pháp miễn dịch ung thư.
Giáo sư Li Zhiping là tác giả thứ nhất. Được đăng trên tạp chí Y Học Tứ Xuyên (“Sichuan Medical Journal”), tập 21, số 9, năm 2000. Bài tổng quan này hệ thống hóa một cách có hệ thống những tiến bộ nghiên cứu và ứng dụng lâm sàng của can thiệp thần kinh - mạch máu qua đường động mạch, bao gồm các lĩnh vực cốt lõi như điều trị tiêu sợi huyết can thiệp trong bệnh lý thiếu máu cục bộ, nong mở rộng mạch máu bị hẹp và cầm máu qua đường nội mạch. Đây là một trong những bài tổng quan học thuật quan trọng ban đầu trong lĩnh vực này.
Giáo sư Li Zhiping là tác giả thứ hai (được trích dẫn 5 lần). Được đăng trên tạp chí Y Học Tứ Xuyên (“Sichuan Medical Journal”), tập 21, số 9, năm 2000. Bài báo tổng quan về tình hình hiện tại và triển vọng phát triển của can thiệp nội mạch trong điều trị viêm tụy cấp hoại tử xuất huyết, thảo luận về giá trị ứng dụng của các kỹ thuật can thiệp như truyền dịch qua động mạch vùng trong quản lý toàn diện viêm tụy nặng, đây là một bài luận thăm dò ban đầu về chiến lược can thiệp nội mạch trong lĩnh vực này.
Giáo sư Li Zhiping là tác giả liên lạc. Nghiên cứu này được đăng vào năm 2014 (được PubMed thu thập). Nghiên cứu so sánh sự khác biệt về liều lượng học giữa kế hoạch xạ trị điều biến liều (IMRT) và kế hoạch xạ trị điều biến thể tích cung quay (SA/DA-VMAT) trong điều trị xạ trị ung thư dạ dày, nhằm tối ưu hóa lựa chọn kỹ thuật chiếu xạ trong xạ trị chính xác ung thư dạ dày, cung cấp cơ sở liều lượng học then chốt cho việc xây dựng phác đồ xạ trị ung thư dạ dày trên lâm sàng.
Giáo sư Li Zhiping là tác giả liên lạc. Bài báo này được đăng trên một tạp chí học thuật thuộc hệ thống Hoa Tây vào năm 2014. Nghiên cứu tập trung vào nhóm bệnh nhân ung thư thực quản không được phẫu thuật, phân tích một cách có hệ thống tỷ lệ mắc tổn thương phổi do xạ trị sau xạ trị và các yếu tố ảnh hưởng chính, qua đó cung cấp tham khảo lâm sàng dựa trên bằng chứng cho việc phòng ngừa và điều trị cá thể hóa tổn thương phổi do xạ trị trong xạ trị ung thư thực quản.
Giáo sư Li Zhiping là tác giả chính. Nghiên cứu này được đăng trên tạp chí Dược Học Hoa Tây (“West China Journal of Pharmaceutical Sciences”), tập 30, số 1, năm 2015, và được cơ sở dữ liệu Wanfang thu thập. Bài báo tập trung vào liệu pháp xạ trị giảm oxy trong ung thư thực quản - một hướng nghiên cứu đặc trưng của nhóm Giáo sư Lý Chí Bình - thảo luận về các chiến lược dược lý nhằm tăng nhạy cảm xạ trị trong điều kiện giảm oxy cũng như hiệu quả lâm sàng. Đây là một trong những công trình tiêu biểu có số lần trích dẫn cao trong các thành tựu học thuật của Giáo sư Li Zhiping.
Giáo sư Li Zhiping là đồng tác giả (tác giả liên lạc chính). Được đăng trên tạp chí Y Học Hoa Tây (“West China Medical Journal”), tập 33, số 4, năm 2018. Nghiên cứu này tập trung vào tối ưu hóa góc chiếu và số lượng phân trường trong kế hoạch xạ trị điều biến liều tĩnh cho ung thư dạ dày. Thông qua phân tích so sánh liều lượng học, nghiên cứu đề xuất chiến lược tối ưu nhằm đảm bảo che phủ liều đến thể tích bia đồng thời giảm liều chiếu vào các mô lành, có ý nghĩa hướng dẫn đối với thiết kế kế hoạch xạ trị chính xác ung thư dạ dày trên lâm sàng.
Giáo sư Li Zhiping là đồng tác giả (xếp thứ tư, là một trong các tác giả liên lạc của nhóm). Được đăng trên tạp chí “Cancer Management and Research”, tập 12 năm 2020 (Nhà xuất bản Dove Medical Press) - trang 35-21. Nghiên cứu này, tập trung vào tình huống lâm sàng hiếm gặp nhưng khó xử lý là tái phát hạch vùng sau phẫu thuật ung thư dạ dày, đã khám phá hiệu quả điều trị của xạ trị kết hợp hóa trị đối với ung thư dạ dày tái phát hạch vùng khu trú, đồng thời phân tích quy luật phân bố không gian của tái phát hạch vùng, qua đó cung cấp tham khảo quan trọng cho chiến lược điều trị cá thể hóa ở bệnh nhân ung thư dạ dày tái phát sau phẫu thuật.
Giáo sư Li Zhiping là đồng tác giả (xếp thứ sáu, là đồng tác giả liên lạc chính). Được đăng trên tạp chí “Cancer Management and Research” vào tháng 9 năm 2020 (Nhà xuất bản Dove Medical Press) - trang 21. Nghiên cứu này đánh giá một cách có hệ thống vai trò của xạ trị trong điều trị di căn hạch sau phúc mạc do ung thư đại trực tràng, thảo luận về liều xạ trị, phác thảo thể tích bia điều trị và phương thức phối hợp với điều trị toàn thân, cung cấp bằng chứng dựa trên cơ sở khoa học cho phương pháp điều trị tại chỗ đối với thể di căn hiếm gặp này trên lâm sàng.
Giáo sư Li Zhiping là đồng tác giả (xếp thứ 19, là thành viên cốt lõi của nhóm xạ trị trong hội đồng đa chuyên khoa - MDT). Được đăng trên tạp chí Journal of Multidisciplinary Healthcare vào tháng 2 năm 2023 (Nhà xuất bản Dove Medical Press) - trang 21. Nghiên cứu đa trung tâm này đã chứng minh rằng mô hình thảo luận hội đồng đa chuyên khoa có thể cải thiện đáng kể tiên lượng sống thêm tổng thể ở bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào thận di căn. Nghiên cứu bao gồm quy trình phối hợp đa chuyên khoa giữa ngoại khoa, ung thư nội khoa, xạ trị, chẩn đoán hình ảnh, v.v., cung cấp bằng chứng chất lượng cao cho giá trị của MDT trong quản lý ung thư thận giai đoạn muộn.
Giáo sư Li Zhiping là đồng tác giả của nghiên cứu. Bài báo được công bố trên Cancer Immunology, Immunotherapy. Nghiên cứu đã đánh giá hiệu quả điều trị và tính an toàn của phác đồ “không hóa trị” kết hợp giữa Surufatinib và Toripalimab ở bệnh nhân ung thư dạ dày/ung thư biểu mô tuyến vùng nối thực quản - dạ dày tiến triển, ung thư biểu mô tế bào vảy thực quản và ung thư đường mật giai đoạn tiến xa. Kết quả nghiên cứu cung cấp thêm bằng chứng lâm sàng cho chiến lược kết hợp giữa liệu pháp nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch trong điều trị các khối u ác tính đường tiêu hóa, đồng thời phản ánh những nỗ lực nghiên cứu tiên phong và các thành tựu mới nhất của nhóm Giáo sư Li Zhiping trong lĩnh vực điều trị ung thư tiêu hóa bằng liệu pháp miễn dịch kết hợp nhắm trúng đích.
Giáo sư Li Zhiping là đồng tác giả. Bài tổng quan này được đăng trên tạp chí Heliyon, tập 10, số 7, trang 33, năm 2024. Bài báo trình bày một cách có hệ thống những tiến bộ trong ứng dụng của trí tuệ nhân tạo (AI) vào chẩn đoán sớm, điều trị cá thể hóa và đánh giá tiên lượng chính xác đối với bệnh ung thư phúc mạc, bao gồm các lĩnh vực như nhận dạng hình ảnh, trích xuất dữ liệu lớn và xử lý ngôn ngữ tự nhiên, qua đó thể hiện tầm nhìn học thuật của nhóm Giáo sư Li Zhiping trong nghiên cứu liên ngành ung thư học và AI.
Giáo sư Li Zhiping là tác giả chính. Bài báo được đăng trên tạp chí BMC Medical Imaging, tập 25, số 1, trang 34, năm 2025. Nghiên cứu này đề xuất các chiến lược ảnh chụp chuyển hóa trong và quanh tổn thương dựa trên các thuật toán học máy khác nhau nhằm dự đoán nhóm phân cấp ISUP của ung thư tuyến tiền liệt, đạt được những kết quả đột phá trong lĩnh vực phân cấp chính xác không xâm lấn ung thư tuyến tiền liệt, đồng thời thể hiện chuyên môn sâu sắc của Giáo sư Li Zhiping trong lĩnh vực giao thoa giữa ảnh chụp chuyển hóa khối u và trí tuệ nhân tạo.
Giáo sư Li Zhiping là đồng tác giả của nghiên cứu (xếp thứ tư trong danh sách tác giả, phụ trách phần xạ trị). Bài báo được đăng trong Kỷ yếu Hội nghị Thường niên Toàn quốc lần thứ VIII về Ngoại khoa Bỏng năm 2007 (được thu nhận trong cơ sở dữ liệu CNKI). Nghiên cứu đã tuyển chọn 42 bệnh nhân sẹo lồi vùng tai (71 tai), nhằm đánh giá hiệu quả của phương pháp điều trị kết hợp giữa phẫu thuật cắt bỏ tổn thương và xạ trị bổ trợ sau phẫu thuật. Kết quả nghiên cứu đã khẳng định vai trò quan trọng của xạ trị trong chiến lược quản lý và điều trị toàn diện bệnh sẹo lồi.
Giáo sư Li Zhiping là đồng tác giả của nghiên cứu. Bài báo được đăng trên Tạp chí Y học Trùng Khánh (“Chongqing Medicine”), số 16 năm 2011 (được thu nhận trong cơ sở dữ liệu CNKI). Nghiên cứu đã tiến hành phân tích hồi cứu trên 36 bệnh nhân u lympho tế bào NK/T vùng mũi (nasal NK/T-cell lymphoma) giai đoạn IE–IIE chưa từng điều trị trước đó. Phác đồ điều trị sử dụng xạ trị điều biến theo hình dạng khối u ba chiều (Three-Dimensional Conformal Radiotherapy - 3D-CRT) đồng thời với hóa trị, nhằm đánh giá hiệu quả điều trị và khả năng dung nạp của mô hình điều trị đa mô thức này.
Giáo sư Li Zhiping đã tham gia biên soạn giáo trình “Oncology” (dành cho chương trình đào tạo 8 năm) và các sách như “Modern Lung Cancer Treatment”, v.v. Giáo trình này giới thiệu một cách có hệ thống các lý thuyết cơ bản về ung thư học, quy phạm chẩn đoán và điều trị lâm sàng các khối u theo từng hệ cơ quan, cùng các kỹ thuật xạ trị mới. Đây là tài liệu tham khảo cốt lõi trong giảng dạy học thuật cho chương trình 8 năm ngành Y lâm sàng tại Trung Quốc.
