Ung thư tuyến giáp là bệnh ung thư ác tính phổ biến nhất của hệ thống nội tiết, thường gặp ở nữ giới. Chủ yếu là ung thư biểu mô nhú biệt hóa tốt, tiên lượng rất tốt, được gọi là 'ung thư lười biếng'. Tuy nhiên, phân nhóm không biệt hóa có tính xâm lấn mạnh, vẫn cần chẩn đoán và điều trị theo đúng quy chuẩn.
● Phơi nhiễm bức xạ ion hóa vùng đầu – cổ thời thơ ấu
● Tiền sử gia đình ung thư tuyến giáp và đột biến gen RET
● Bất thường hấp thu iod (quá cao hoặc quá thấp)
● Béo phì
● Viêm tuyến giáp Hashimoto (Hashimoto's thyroiditis
Bức xạ ion hóa có thể gây tái sắp xếp gen RET hoặc đột biến BRAF, từ đó hoạt hóa con đường tín hiệu MAPK và thúc đẩy hình thành ung thư tuyến giáp. Khoảng 5-10% trường hợp có yếu tố di truyền, liên quan đến các đột biến dòng mầm khác nhau. Rối loạn hấp thu iod, bao gồm cả thiếu và thừa iod, cũng có thể kích thích tăng sinh mô tuyến giáp và làm gia tăng tích lũy đột biến gen.
Biểu hiện thường gặp nhất của ung thư tuyến giáp là khối vùng cổ không đau, di động theo nhịp nuốt. Khi khối u phát triển lớn, người bệnh có thể xuất hiện khó thở, khó nuốt do chèn ép khí quản hoặc thực quản; trường hợp xâm lấn dây thần kinh thanh quản quặt ngược có thể gây khàn tiếng. Phần lớn bệnh nhân được phát hiện tình cờ qua siêu âm trong các đợt khám sức khỏe định kỳ.
· Phẫu thuật: Cắt thùy tuyến giáp hoặc cắt toàn bộ tuyến giáp là các phương pháp triệt để chính. Nạo vét hạch vùng trung tâm hoặc vùng bên được thực hiện tùy theo phân tầng nguy cơ.
·Điều trị xâm lấn tối thiểu: Đốt sóng cao tần (RFA) và đốt vi sóng (MWA) dưới hướng dẫn siêu âm có thể được sử dụng cho ung thư tuyến giáp dạng vi nhỏ, ổ tái phát hoặc bệnh nhân không thể phẫu thuật, không để lại sẹo cổ và bảo tồn chức năng tuyến giáp bình thường.
· Hóa xạ trị: Sau phẫu thuật, i-ốt phóng xạ (I-131) được sử dụng để tiêu diệt mô tuyến giáp còn sót và các ổ di căn vi thể. Xạ trị tia ngoài có thể được chỉ định cho trường hợp kháng i-ốt phóng xạ.
· Liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch: Các thuốc nhắm trúng đích nhằm vào các gen điều khiển như RET, BRAF được sử dụng cho bệnh nhân giai đoạn muộn kháng i-ốt phóng xạ.
· Các điều trị hỗ trợ khác: Liệu pháp ức chế nội tiết duy trì nồng độ TSH (hormone kích thích tuyến giáp) ở mức thấp, giúp giảm nguy cơ tái phát.
Siêu âm độ phân giải cao kết hợp phân loại TI-RADS là phương pháp sàng lọc quan trọng đối với tổn thương tuyến giáp. Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA) dưới hướng dẫn siêu âm giúp xác định bản chất tổn thương. Xét nghiệm calcitonin có giá trị trong sàng lọc ung thư tuyến giáp thể tủy (MTC). Sau phẫu thuật, theo dõi thyroglobulin (Tg) và kháng thể kháng thyroglobulin (anti-Tg) giúp đánh giá hiệu quả điều trị và phát hiện tái phát sớm.
