Dùng kỹ thuật xâm lấn tối thiểu để mở lối trước “vua của các loại ung thư”, kiên trì suốt ba thập kỷ để thắp sáng những tia hy vọng cho sự sống

— Đối thoại cùng Bác sĩ Zhou Liang, Chuyên gia Can thiệp Xâm lấn Tối thiểu Điều trị Ung thư, Bệnh viện Uni-Asia Thành Đô

Ba thập kỷ chuyên sâu trong điều trị ung thư bằng can thiệp xâm lấn tối thiểu, tiếp thêm hy vọng sống cho bệnh nhân ung thư giai đoạn tiến triển bằng Dao Nano và tiêu hủy u bằng phương pháp áp lạnh.

Trong lĩnh vực tiên phong của điều trị ung thư can thiệp xâm lấn tối thiểu, có một bác sĩ đã từ bỏ con dao mổ ngoại khoa truyền thống để lựa chọn Dao Nano và đầu dò áp lạnh. Dưới sự dẫn đường chính xác của siêu âm và CT, ông tiếp cận trực tiếp vào trung tâm những khối u nằm sâu trong tụy, gan, phổi và nhiều cơ quan khác. Gần 30 năm gắn bó với điều trị ung thư xâm lấn tối thiểu, bằng độ chính xác ở cấp độ milimet, ông đã mở ra thêm cơ hội điều trị cho vô số bệnh nhân ung thư giai đoạn tiến triển từng được đánh giá là “không thể phẫu thuật”. Ông chính là Bác sĩ Zhou Liang - Bác sĩ Phó trưởng khoa, Chuyên gia điều trị ung thư can thiệp xâm lấn tối thiểu - Bệnh viện Uni-Asia Thành Đô.

Bác sĩ Zhou Liang tốt nghiệp Đại học Y khoa Đồng Tế. Trong thời kỳ mà phẫu thuật ngoại khoa vẫn chủ yếu là những ca mổ lớn, xâm lấn rộng, ông nhanh chóng khẳng định năng lực nhờ kỹ thuật phẫu thuật thành thạo và chính xác. Tuy nhiên, cùng với quá trình tích lũy kinh nghiệm lâm sàng, ông ngày càng nhận thấy một thực tế khắc nghiệt: rất nhiều bệnh nhân ung thư giai đoạn tiến triển đã vượt quá phạm vi điều trị của phẫu thuật truyền thống, không còn khả năng phẫu thuật và gần như không còn lựa chọn điều trị phù hợp.

Để giúp nhiều bệnh nhân ung thư giai đoạn tiến triển tìm được thêm cơ hội sống, bác sĩ Zhou Liang đã hướng sự quan tâm sang các kỹ thuật điều trị ung thư xâm lấn tối thiểu đang phát triển ở nước ngoài. Từ năm 2003, ông quyết định rời lĩnh vực ngoại tổng quát để chuyển sang chuyên sâu về điều trị ung thư xâm lấn tối thiểu theo hướng nhắm trúng đích, và kiên trì theo đuổi lĩnh vực này suốt hơn hai thập kỷ sau đó. Đến năm 2015, sự nghiệp của bác sĩ Zhou Liang bước sang một dấu mốc quan trọng. Khi đó, Trung Quốc bắt đầu đưa vào sử dụng những thiết bị Dao Nano đầu tiên trong điều trị ung thư, và bệnh viện nơi ông công tác trở thành một trong những đơn vị thí điểm đầu tiên. Kỹ thuật mới này sử dụng xung điện cao áp tạo ra các lỗ nano trên màng tế bào khối u, qua đó có thể tiêu diệt tế bào ung thư hiệu quả mà vẫn hạn chế tổn thương các cấu trúc quan trọng như mạch máu, dây thần kinh và đường mật. Để bảo đảm an toàn điều trị, bác sĩ Zhou Liang đã dẫn dắt ê-kíp tiến hành nhiều thử nghiệm trên động vật cùng quá trình chuẩn bị trước thủ thuật hết sức nghiêm ngặt, từng bước đưa kỹ thuật mới này từ giai đoạn khởi đầu đến khi được hoàn thiện và chuẩn hóa trong thực hành lâm sàng.

Trong nhiều năm qua, bác sĩ Zhou Liang tập trung chuyên sâu vào điều trị ung thư xâm lấn tối thiểu theo hướng nhắm trúng đích đối với nhiều loại khối u đặc như u tuyến giáp, u vú, u phổi, u tụy, u gan... Ông có thế mạnh trong sinh thiết xuyên kim đối với khối u nguyên phát và khối u di căn, tiêu hủy u qua da bằng phương pháp áp lạnh, tiêu hủy u bằng Dao Nano, cấy hạt phóng xạ I-125, liệu pháp nhắm trúng đích phân tử trong điều trị ung thư và điều trị can thiệp tổng hợp. Bên cạnh đó, ông cũng có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực bệnh lý mạch máu ngoại biên, bao gồm can thiệp điều trị u máu gan, dẫn lưu vàng da tắc nghẽn, điều trị can thiệp xâm lấn tối thiểu đối với xuất huyết tiêu hóa nặng và xuất huyết do chấn thương, điều trị tiêu hủy đối với giãn tĩnh mạch chi dưới, can thiệp điều trị huyết khối động - tĩnh mạch chi và bệnh động mạch chi dưới xơ vữa tắc nghẽn. Trong điều trị tổng hợp ung thư, bác sĩ Zhou Liang đặc biệt chú trọng kết hợp hợp lý giữa điều trị tiêu hủy u tại chỗ và điều trị toàn thân, từ đó xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa phù hợp với từng bệnh nhân.

Ung thư tụy được mệnh danh là “vua của các loại ung thư”, với tỷ lệ sống thêm 5 năm dưới 10%. Năm 2017, bác sĩ Zhou Liang tiếp nhận một bệnh nhân ung thư tụy đặc biệt đến từ Quảng Châu. Trước đó, bệnh nhân từng được phẫu thuật mổ mở tại một bệnh viện khác, nhưng do khối u không thể cắt bỏ nên ca phẫu thuật phải dừng lại. Khi tìm đến bác sĩ Zhou Liang, khối u đã chèn ép đường mật, khiến bệnh nhân vàng da toàn thân và đau dữ dội. Sau hội chẩn đa chuyên khoa, ê-kíp của bác sĩ Zhou Liang quyết định áp dụng phác đồ điều trị tổng hợp kết hợp tiêu hủy u bằng Dao Nano với hóa trị xâm lấn tối thiểu. Ca điều trị diễn ra thuận lợi; sau thủ thuật, tình trạng đau của bệnh nhân giảm rõ rệt và vàng da cũng dần thuyên giảm. Nhiều năm trôi qua, người bệnh từng bị xem là chỉ còn có thể chờ đợi những ngày cuối đời ấy vẫn đang sống và tận hưởng cuộc sống hưu trí. Gần đây, ê-kíp của bác sĩ Zhou Liang tiếp tục thực hiện thành công tiêu hủy u bằng Dao Nano cho một bệnh nhân ung thư tụy giai đoạn tiến triển ngoài 70 tuổi, một lần nữa mở ra thêm cơ hội điều trị cho bệnh nhân cao tuổi ở giai đoạn tiến triển. Đến nay, ê-kíp của bác sĩ Zhou Liang đã thực hiện hơn 600 ca điều trị bằng Dao Nano, và tình trạng sau điều trị của các bệnh nhân đều đạt kết quả tiên lượng tốt như kỳ vọng.

Từ tuyến đầu lâm sàng đến các diễn đàn học thuật, bác sĩ Zhou Liang không chỉ chuyên tâm nghiên cứu và hoàn thiện kỹ thuật, mà còn tích cực chia sẻ những kinh nghiệm tích lũy trong nhiều năm. Ông đã công bố hơn 10 bài báo trên các tạp chí chuyên ngành uy tín trong và ngoài Trung Quốc, bao gồm cả các tạp chí SCI, đồng thời nhiều lần thực hiện báo cáo chuyên đề và trình bày các ca bệnh khó tại những hội nghị học thuật quy mô toàn quốc như Hội nghị Điều trị Ung thư Xâm lấn Tối thiểu Trung Quốc. Từ phòng mổ ngoại tổng quát đến tuyến đầu của điều trị ung thư can thiệp xâm lấn tối thiểu, bác sĩ Zhou Liang đã dành 30 năm kiên trì tìm tòi và phát triển chuyên môn, qua đó thể hiện rõ sứ mệnh và tinh thần trách nhiệm của một bác sĩ can thiệp ung thư.

Thành tựu học thuật tiêu biểu của BS. Zhou Liang

Theo thống kê, BS. Zhou Liang đã công bố hơn mười bài báo khoa học trên các tạp chí chuyên ngành uy tín trong nước, quốc tế và các tạp chí SCI. Hướng nghiên cứu của ông tập trung vào các lĩnh vực tiên phong như: đánh giá độ an toàn và hiệu quả của kỹ thuật dao nano không nhiệt (IRE), nghiên cứu điều trị ung thư tụy bằng đốt lạnh, quan sát lâm sàng về liệu pháp kết hợp đốt lạnh và cấy hạt phóng xạ Iod-125 trong điều trị các khối u ác tính, cũng như các nghiên cứu so sánh về hiệu quả điều trị đốt u gan tại các vị trí nguy cơ cao. Ngoài ra, những đóng góp học thuật của BS. Zhou Liang còn được thể hiện rộng rãi thông qua các hoạt động báo cáo kỹ thuật, đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm lâm sàng tại các hội nghị chuyên ngành cấp quốc gia, góp phần thúc đẩy sự phát triển và phổ biến các kỹ thuật can thiệp xâm lấn tối thiểu trong cộng đồng y khoa.

Các bài báo khoa học của BS. Zhou Liang

1.Analysis of perioperative complications of irreversible electroporation ablation of tumors. Journal of Interventional Radiology, 2018.

Bác sĩ Zhou Liang là đồng tác giả của nghiên cứu này. Nghiên cứu thu nhận 200 bệnh nhân được điều trị tiêu hủy u bằng Dao Nano, gồm 71 trường hợp u tụy, 64 trường hợp u gan và 65 trường hợp các loại u khác. Nghiên cứu đã tổng hợp và phân tích có hệ thống các loại biến chứng xảy ra trong giai đoạn chu phẫu cùng các chiến lược xử trí tương ứng, qua đó cung cấp nguồn dữ liệu quan trọng cho việc đánh giá tính an toàn lâm sàng của kỹ thuật tiêu hủy u bằng Dao Nano.

2.A comparative study of ultrasound-guided percutaneous microwave ablation and cryoablation in the treatment of liver cancer at high-risk sites. Chinese Journal of Interventional Radiology, Issue 03, 2019.

Bác sĩ Zhou Liang là tác giả thứ nhất của nghiên cứu này (Zhou Liang, Chen Zhixian, Pan Zhongbao, Li Rongrong, Li Shuying, Jin Li, Niu Lizhi). Nghiên cứu so sánh kết quả lâm sàng và các biến chứng sau thủ thuật giữa hai kỹ thuật tiêu hủy u qua da dưới hướng dẫn của siêu âm là tiêu hủy u bằng vi sóng và tiêu hủy u bằng phương pháp áp lạnh trong điều trị ung thư gan tại các vị trí nguy cơ cao, đồng thời phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến tiên lượng và nguy cơ tái phát sau điều trị.

3.Analysis and Management of Common Complications of Percutaneous Cryotherapy for Lung Cancer. 2014.

Bác sĩ Zhou Liang là đồng tác giả của nghiên cứu này. Nghiên cứu hồi cứu 644 bệnh nhân ung thư phổi được điều trị tiêu hủy u qua da bằng phương pháp áp lạnh, tập trung phân tích các loại biến chứng thường gặp, tỷ lệ xuất hiện và kinh nghiệm xử trí sau điều trị. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở tham khảo dựa trên bằng chứng cho việc chuẩn hóa ứng dụng kỹ thuật tiêu hủy u bằng phương pháp áp lạnh trong điều trị các khối u phổi.

4.Safety and short-term efficacy of irreversible electroporation ablation for malignant liver tumors. 2016.

Bác sĩ Zhou Liang là đồng tác giả của nghiên cứu này. Nghiên cứu đánh giá tính an toàn và hiệu quả ngắn hạn của kỹ thuật tiêu hủy u bằng Dao Nano trong điều trị các khối u ác tính ở gan không còn khả năng phẫu thuật cắt bỏ. Kết quả cho thấy kỹ thuật này có phản ứng bất lợi nhẹ, độ an toàn cao và hiệu quả điều trị ngắn hạn tương đối tốt.

5.Analysis of the efficacy of percutaneous cold ablation combined with 125I seed implantation and Chemotherapy in the treatment of Advanced pancreatic Cancer. 2013.

Bác sĩ Zhou Liang là đồng tác giả của nghiên cứu này. Nghiên cứu thu nhận 67 bệnh nhân ung thư tụy giai đoạn tiến triển, nhằm đánh giá hiệu quả và độ an toàn của phương pháp tiêu hủy u qua da bằng phương pháp áp lạnh kết hợp cấy hạt phóng xạ I-125 và hóa trị đồng thời. Nghiên cứu đã cung cấp bằng chứng lâm sàng cho chiến lược điều trị tổng hợp đa mô thức đối với ung thư tụy giai đoạn tiến triển.

6.A series of studies on the comprehensive treatment of cryoablation and irreversible electroporation for pancreatic cancer.

Xoay quanh ung thư tụy - căn bệnh được mệnh danh là “vua của các loại ung thư”, bác sĩ Zhou Liang đã thực hiện một loạt nghiên cứu lâm sàng trong lĩnh vực tiêu hủy u bằng phương pháp áp lạnh và tiêu hủy u bằng Dao Nano. Các công trình liên quan đã được công bố trên các tạp chí SCI và hệ thống tạp chí chuyên ngành Y khoa Trung Hoa, cung cấp nguồn dữ liệu lâm sàng quan trọng cho việc phổ biến và thúc đẩy ứng dụng các kỹ thuật này tại Trung Quốc.

Hội nghị học thuật cấp quốc gia và trình diễn kỹ thuật:

Bác sĩ Zhou Liang nhiều lần được mời tham gia các hội nghị học thuật quy mô toàn quốc như Hội nghị Điều trị Ung thư Xâm lấn Tối thiểu Trung Quốc, thực hiện các bài báo cáo chuyên đề và trình bày những ca bệnh khó. Ông luôn sẵn sàng chia sẻ với các đồng nghiệp trên toàn quốc những kinh nghiệm lâm sàng tích lũy trong nhiều năm về tiêu hủy u bằng Dao Nano và tiêu hủy u bằng phương pháp áp lạnh, góp phần thúc đẩy việc trao đổi và phổ biến các kỹ thuật này trong thực hành lâm sàng.