- Câu chuyện bệnh nhân
- Lương Thục Khôn
CÂU CHUYỆN NGƯỜI BỆNH · LỜI KỂ TỪ NGƯỜI NHÀ
SAU KHI KÝ VÀO TỜ GIẤY TỪ CHỐI ĐIỀU TRỊ
Lời tự sự của người nhà một bệnh nhân 101 tuổi
Mẹ tôi năm nay đã 101 tuổi.
Tháng 10 năm nay, da mẹ bắt đầu chuyển vàng. Ban đầu là vùng mặt, sau đó đến lòng trắng mắt, cuối cùng ngay cả mu bàn tay cũng vàng úa. Mẹ không kêu đau hay khó chịu, chỉ là dần dần không còn ăn uống được nữa. Khi đưa mẹ đến bệnh viện kiểm tra, chúng tôi mới biết đường mật đã bị tắc nghẽn, bilirubin toàn phần lên tới 161, cao gấp 10 lần giới hạn bình thường. Bác sĩ cho biết mẹ còn bị nhiễm trùng kèm theo, tình trạng nguy kịch đến mức suýt không qua khỏi.
Các bác sĩ tại bệnh viện huyện cho biết mẹ cần được dẫn lưu đường mật để đưa dịch mật ra ngoài.
Sáu anh chị em chúng tôi đứng ngoài hành lang, không ai nói một lời.
Không phải chúng tôi không muốn cứu mẹ, mà là không dám.

Mẹ đã 101 tuổi, chỉ nặng 41 kg. Những thuật ngữ trong báo cáo kiểm tra, tôi đều lần lượt tra cứu từng mục: khí phế thũng, bóng khí phổi, tràn dịch màng phổi, vôi hóa van tim. Mười năm trước, mẹ cũng từng trải qua một ca phẫu thuật đường mật. Bác sĩ còn cho biết thể trạng tổng thể của mẹ rất kém, ngay cả việc ăn uống, thay quần áo cũng cần có người hỗ trợ.
Đêm hôm đó, trong đầu tôi chỉ có một câu hỏi: Nếu mẹ không thể vượt qua ca phẫu thuật, liệu có phải chính chúng tôi đã tự tay tiễn mẹ đi?
Ngày hôm sau, chúng tôi ký vào giấy từ chối điều trị và đưa mẹ về nhà.
Những ngày ở nhà thực sự rất khó khăn. Da mẹ ngày càng vàng, sức lực cũng suy kiệt dần. Mẹ nằm trên giường, thỉnh thoảng mở mắt nhìn chúng tôi rồi lại nhắm mắt. Tôi biết mẹ đang chờ đợi — chờ chúng tôi đưa ra một quyết định thay mẹ.
Sau đó, cháu trai tôi tìm hiểu được thông tin về một bệnh viện tên là Uni-Asia. Cháu nói bệnh viện này chuyên thực hiện các phương pháp điều trị ung thư ít xâm lấn, từng tiếp nhận và điều trị nhiều bệnh nhân cao tuổi mà những bệnh viện khác còn e ngại.

Chúng tôi mang phim chụp đến bệnh viện. Bác sĩ tiếp nhận không nói rằng “không có vấn đề gì”, cũng không hứa hẹn “cứ yên tâm”. Ông lần lượt đặt từng phim CT lên hộp đèn, chỉ vào đoạn đường mật bị tắc nghẽn và giải thích: Có thể tiến hành can thiệp, nhưng trước tiên cần nói rõ những rủi ro. Phổi của mẹ có các bóng khí lớn, chỉ cần chọc kim lệch hướng một chút cũng có nguy cơ gây tràn khí màng phổi. Do tuổi quá cao, mẹ chỉ có thể được gây tê tại chỗ, không thể gây mê toàn thân. Hơn nữa, ca phẫu thuật đường mật cách đây 10 năm có thể đã làm thay đổi cấu trúc giải phẫu bên trong.
Nghe bác sĩ giải thích xong, tôi lại cảm thấy yên tâm hơn. Tôi nghĩ rằng: Một bác sĩ sẵn sàng phân tích rõ ràng từng nguy cơ trước mặt người nhà bệnh nhân sẽ đáng tin cậy hơn người chỉ biết nói “không sao đâu”.
Chiều ngày 5 tháng 11, mẹ được đưa vào phòng CT. Mẹ vào phòng lúc 15 giờ 25 phút. Tôi đứng bên ngoài, mắt không rời khỏi cánh cửa ấy.

15 giờ 35 phút, ca can thiệp bắt đầu.
15 giờ 50 phút, cánh cửa mở ra.
Chỉ 15 phút.
Bác sĩ thông báo ca can thiệp diễn ra thuận lợi, dịch mật đã được dẫn lưu ra ngoài và trong suốt quá trình thực hiện, mẹ vẫn hoàn toàn tỉnh táo.

Khi tôi vào thăm, mẹ đang mở mắt. Mẹ còn hỏi tôi một câu: “Xong rồi à?”
Đến ngày thứ ba, mẹ đã có thể tự bưng bát cơm, ăn gần nửa bát cháo và còn đòi ăn thêm một quả trứng. Mẹ có thể nói chuyện, mỉm cười, vịn vào thành giường đứng dậy và đi được vài bước. Chiếc xe lăn được đẩy vào góc tường và từ đó không còn phải sử dụng đến nữa.
Bây giờ, có người hỏi tôi: Mẹ đã 101 tuổi mà vẫn quyết định cho mẹ thực hiện can thiệp, liệu tôi có hối hận không?
Tôi không hối hận. Điều khiến tôi tiếc nuối là khi ký vào tờ giấy từ chối điều trị hôm ấy, tôi vẫn chưa biết rằng mẹ còn có một lựa chọn khác.
Nếu ai đọc được những dòng này cũng đang có người thân cao tuổi bị nhận định là “quá lớn tuổi, nguy cơ quá cao, không nên can thiệp điều trị”, tôi chỉ muốn nhắn nhủ một điều: Trước khi đặt bút ký, hãy tìm hiểu thêm xem liệu còn phương án nào khác hay không.
Tuổi cao đúng là một yếu tố làm gia tăng nguy cơ điều trị. Nhưng tuổi cao không nên trở thành lý do để từ bỏ mọi cơ hội điều trị.

Lưu ý: Bài viết được xây dựng dưới góc nhìn thứ nhất của người nhà bệnh nhân. Nội dung sự kiện dựa trên hồ sơ nhập viện, kết quả thăm khám cận lâm sàng và biên bản can thiệp ngày 05/11/2026. Phần diễn biến tâm lý của người nhà được tái hiện hợp lý dựa trên tư liệu phỏng vấn. Trước khi đăng tải, cần được chính người nhà bệnh nhân xác nhận và có văn bản chấp thuận sử dụng nội dung.